logo2014

14-15 października 2014

1

Drugi, a zarazem ostatni, dzień Kongresu Małych i Średnich Miast, który odbywał się w Radomsku, wypełniły spotkania warsztatowe, sesje i dyskusje. Istotnym punktem programu było odsłonięciu muralu na ścianie Miejskiej Biblioteki w Radomsku. Przedstawiał on postaci z komiksu Papcia Chmiela: Tytusa, Romka i A' Tomka, a napis pod malunkiem głosi: Czytanie uczłowiecza. Mural uroczyście odsłonił podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Andrzej Wyrobiec, a towarzyszyli mu: prezydent miasta – Anna Milczanowska, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej – Anna Kosendek, dyrektor Narodowego Centrum Kultury – Krzysztof Dudek i wielu innych znamienitych gości.

3

 

Obrady drugiego dnia kongresu były okazją do wymiany myśli, poglądów i doświadczeń. Sesje i warsztaty odbywały się w bibliotece publicznej. Prowadzono je równolegle w trzech miejscach: w czytelni, sali konferencyjnej i wypożyczalni dla dzieci. Każdy z uczestników mógł wybrać to, co interesuje go najbardziej, a tematyka obrad i dyskusji była bardzo zróżnicowana. Rozmawiano o tym, co można zrobić wspólnie dla rozwoju czytelnictwa w Polsce oraz o sposobach jego promocji, próbowano określić profil przeciętnego (współczesnego) czytelnika oraz stwierdzić czego szuka w książkach. Zgodnie przyznawano, że jest bardziej wymagający, a oferta bibliotek, by nadążyć za nim, musi być doń dostosowana. Zastanawiano się również na tym, czy sam wygląd biblioteki może zachęcać do tego, by do niej wejść i zostać na dłużej.
Wygląd biblioteki wpływa na rozwój czytelnictwa. W piękne miejsca miło się przychodzi. W czasie naszego panelu pan architekt pokazał niedrogie, a znakomite projekty, które można wprowadzać z myślą o czytelniku w różnym wieku, bo czego innego oczekuje małe dziecko, a czego innego starszy człowiek – stwierdziła Dorota Koman moderatorka sesji „W przestrzeni biblioteki".

Próbowano też zdiagnozować lokalne problemy czytelnictwa. Bibliotekarze z różnych zakątków Polski dzielili się swoimi doświadczeniami, pokazywali rozwiązania.
W kulturze bardzo ważna jest wymiana doświadczeń. Stworzenie forum, na którym ktoś może opowiedzieć o swojej pracy działa w dwie strony. Z jednej strony może sam się dowartościować, usłyszeć, że robi to dobrze. Może też usłyszeć, że robi coś źle. To wspaniała okazja, aby pokazać własne pomysły, które czasem wcale nie wymagają pieniędzy, a inspirują innych do tego, by zrobili to u siebie – uważa Artur Celiński z Fundacji Res Publica Nowa moderator sesji dotyczącej diagnozowania problemów związanych z czytelnictwem.

A co na to sami bibliotekarze?
Dla mnie bardzo dużą wartością takich spotkań są przede wszystkim ludzie, którzy tutaj przyjeżdżają. Ważne jest to, czego można się dowiedzieć od innych – mówiła Dorota Woźnica z Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jaśle.

Czytelnicy oczekują zainteresowania, szukają warsztatów, chcą spotykać się właśnie w bibliotece. U nas organizujemy np. dyskusyjne kluby książki ustalamy sobie jaką książkę czytamy i później o niej rozmawiamy. Organizujemy też głośne czytanie. Raz w tygodniu jesteśmy np. w przedszkolu, a uczniowie przychodzą do naszej biblioteki na lekcje biblioteczne – mówi z kolei Joanna Kucińska z biblioteki w Dmosinie.

Ale pomysłów na promowanie czytelnictwa było mnóstwo. Od propagowania głośnego czytania, poprzez wprowadzanie książki do miejsc, w których dotąd była nieobecna, po imprezy czytelnicze organizowane w pociągach, czy też wspólne czytanie na miejskich placach. Bibliotekarze chętnie mówili o swoich codziennych wyzwaniach i problemach, ale też i ich sposobach raczenia sobie z nimi. Wielokrotnie wspominali o roli współpracy z samorządem i zmieniającej się roli bibliotek. Trudno wszak zaprzeczyć, że są to niejednokrotnie miejsca, które służą nie tylko wypożyczaniu książek, ale nadają kulturalny rytm miastom, szczególnie tym mniejszym. Uczestnicy kongresu zgodnie przyznawali, że aby coś zmieniać należy pracować wspólnie.

W małych i średnich miastach problemy związane z czytelnictwem są takie same, jak w dużych aglomeracjach. Za mało czytamy. Poziom czytelnictwa drastycznie nam spada – uważa dr Zina Jarmoszuk, dyrektor Departamentu Mecenatu Państwa Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uczestnicząca w sesji „Wspólnymi siłami dla czytelnictwa".
Podniesienie poziomu czytelnictwa to zadanie i wyzwanie. Jak mówili uczestnicy kongresu oferta instytucji związanych z książką powinna być zróżnicowana.
Podczas drugiego dnia kongresu odbyły się również warsztaty, podczas których uczestnicy mieli za zadanie wytworzyć lokalny model czytelnictwa. Poprowadziła je Ewa Zbroja z Narodowego Centrum Kultury.

Głównym celem była wymiana doświadczeń, dobrych praktyk. Z drugiej strony chcieliśmy spojrzeć na problem czytelnictwa z lotu ptaka. Moim celem było zdjęcie z bibliotekarzy odpowiedzialności, że za rozwój czytelnictwa są odpowiedzialni tylko oni, bo pracują w instytucjach kultury, których zadaniem jest rozwój czytelnictwa – mówiła po warsztatach.Przyznawała też, że z rozmów z bibliotekarzami, którzy zjechali do Radomska zaczerpnęła wiele dla siebie
W środę w bibliotece rozmawiano nie tylko o książkach. Ostatnia sesja dotyczyła gazet lokalnych. Wzięli w niej udział osoby od lat związane z mediami: Jacek Łęski („Gazeta Radomszczańska"), Alicja Molenda (Stowarzyszenie Gazet Lokalnych) i Beata Zalot („Tygodnik Podhalański"); dyskusję moderował Jacek Grudzień (TVP Łódź). Uczestnicy dowodzili, że warto czytać prasę lokalną, które mają ogromną siłę przekazu w środowiskach, do których jest kierowana, gdyż mówi o sprawach bliskich odbiorcom. A jaką ma przyszłość? Tu zdania były podzielone. Część uczestników dyskusji uważała, że dalej to właśnie forma papierowa będzie atrakcyjniejsza dla czytelnika, inni twierdzili, że nieubłaganie zmierzamy do cyfryzacji prasy.

4


Był też czas na podsumowania. W sesji podsumowującej wzięli udział Andrzej Wyrobiec, Zina Jarmoszuk, Krzysztof Dudek i Wioletta Pal (wiceprezydent Radomska). Prelegenci podkreślali, że Radomsko jest bardzo dobrym miejscem do tego, aby mówić o kulturze, gdyż ma ono bogatą ofertę wydarzeń związanych z szeroko pojętą kulturą. Dodowem tego jest chociażby imponująca liczba czytelników odwiedzających Miejską Bibliotekę Publiczną.

2


Oprócz sesji, warsztatów również w drugim dniu kongresu zaplanowano imprezy towarzyszące. Przed południem w Miejskim Domu Kultury odbyła się „Lekcja Czytania". Z radomszczańskimi licealistami spotkał się Grzegorz Jankowicz z „Tygodnika Powszechnego".